Procenten berekenen

Zo werkt het

1. Kies de vraag. Kies een van de vijf knoppen: X% van Y, X is hoeveel % van Y, verandering van A naar B, een percentage erbij of eraf, of het geheel vanuit een percentage.
2. Typ de twee getallen. Decimalen mogen met een komma of een punt. Negatieve getallen werken ook, bijvoorbeeld om de verandering van een verlies of een temperatuur te meten.
3. Lees en kopieer het antwoord. Het resultaat verandert mee terwijl je typt, met een zin die het uitlegt en een staafdiagram op schaal. Met ‘Kopieer resultaat’ plak je de zin in een bericht of spreadsheet.

De vijf formules voor procentberekeningen

Procent betekent ‘per honderd’: 15% is 15 van de 100, of het decimale getal 0,15. Elke procentsom is een variant van één verband: deel = geheel × percentage ÷ 100. Afhankelijk van welke twee getallen je kent, los je het op voor het derde.

Twee van deze formules delen, dus ze hebben een verboden waarde. Je kunt niet vragen hoeveel procent iets van nul is, en een verandering vanaf een beginwaarde van nul heeft geen percentage: van 0 naar 10 bezoekers is een stijging van 10, niet van een of ander eindig percentage. De rekenhulp zegt dat ook, in plaats van ‘oneindig’ te tonen.

De procentuele verandering deelt door de absolute waarde van het begin, |A|. Zo telt een verschuiving van −50 naar −25 (een verlies dat halveert) als een verbetering van 50%, en een verschuiving van −50 naar −100 als een verslechtering van 100%. Zo lezen analisten zulke cijfers ook.

Procentpunt of procent? Niet hetzelfde

Als de getallen die je vergelijkt zelf al percentages zijn, kun je de verandering op twee manieren beschrijven, en die worden makkelijk door elkaar gehaald. Stijgt de hypotheekrente van 4,25% naar 5%, dan is ze 0,75 procentpunt gestegen (het gewone verschil), maar relatief met 17,65% (de verandering gemeten ten opzichte van 4,25).

Berichten over rente, werkloosheid, belastingtarieven en peilingen horen het verschil in procentpunten te geven. ‘De werkloosheid daalde met 2%’ is dubbelzinnig: van 10% naar 8% is 2 procentpunt, terwijl een daling van 2% vanaf 10% uitkomt op 9,8%. In de stand ‘Verandering van A naar B’ toont de rekenhulp beide getallen naast elkaar: het verschil B − A en de procentuele verandering.

Vuistregel: trek je twee percentages van elkaar af, dan is het antwoord in procentpunten. Deel je het verschil door de beginwaarde, dan is het antwoord in procenten.

Uitgewerkte voorbeelden

Veelgemaakte fouten met procenten

• Erbij en eraf zijn niet symmetrisch. Eerst +50% en dan −50% brengt je niet terug bij het begin: 100 wordt 150 en daarna 75. Elk percentage wordt van een andere basis genomen.
• Percentages op verschillende bases tel je niet zomaar op. Twee stijgingen van 10% na elkaar geven 21%, niet 20%, omdat de tweede 10% over het al verhoogde bedrag gaat.
• Het percentage van het verkeerde getal nemen. Een verandering meet je altijd ten opzichte van de beginwaarde. Van 80 naar 100 is +25%, van 100 naar 80 is −20%.
• Een verhoging terugdraaien door af te trekken. Staat er in een prijs 21% btw, dan is de prijs zonder btw het totaal gedeeld door 1,21, niet het totaal min 21%. Gebruik de stand voor terugrekenen, of btw berekenen voor belastingen.
• Te vroeg afronden. Houd alle decimalen aan tot het eind en rond alleen het eindresultaat af; de rekenhulp toont tot vier decimalen.

Voor geld dat maand na maand groeit, zoals de rente op een lening, is één percentage niet genoeg: de rente wordt berekend over een saldo dat elke maand verandert. Met hypotheek en lening berekenen krijg je het volledige aflossingsschema.

Bronnen

• Definitie van percentage en procentuele verandering: OECD, Glossary of Statistical Terms, ‘Percentage change’ (OECD, 2008).
• Verschil tussen procentpunten en procenten: Eurostat, Statistics Explained, Nederlandstalige uitleg over procentuele wijziging en procentpunt (voorbeeld: van 79,8% naar 84,8% is een stijging van 5,0 procentpunt).
• Rekenen met procenten en verhoudingen: elk wiskundeprogramma van het voortgezet onderwijs; de formules hierboven zijn de standaarddefinities.

De voorbeelden op deze pagina zijn berekend met dezelfde code als de rekenhulp, dus de getallen in de tekst komen altijd overeen met de tool.

Bronnen geraadpleegd op 22 oktober 2026.

Veelgestelde vragen